1 độ C

10C

10/10/2018

10/10/2018, một ngày đẹp trời. Thời tiết thay đổi khi gió mùa về, tôi nhớ đây không phải là cơn gió mùa đầu tiên trong năm nay, nhưng là lần thay đổi rõ ràng nhất. Nhiệt độ giảm 7 – 8 độ C, se lạnh đặc trưng kiểu trời cuối thu làm người ta có cảm giác dễ chịu. Khoảng cách tăng giảm 7 – 8 độ C của nhiệt độ xung quanh khiến sinh hoạt của chúng ta xáo trộn đôi chút và đối với miền Bắc thì nhiệt độ thay đổi như vậy trong năm là chuyện bình thường.

Nhưng Trái đất thì khác, gần hai thế kỷ qua, hành tinh của chúng ta đã ấm thêm 1 độ C. Con số nhỏ bé đó đã gây ra hàng loạt hiện tượng cực đoan về khí hậu trên toàn cầu mà chúng ta nhìn thấy, nghe thấy, cảm nhận thấy trong những năm trở lại đây. “Biến đổi khí hậu” trở thành cụm từ phổ biến và được đưa vào văn bản thành một trong những thách thức thường xuyên, lớn nhất của mỗi quốc gia cũng như toàn cầu. Vì không thể ngăn chặn được, nên thế giới bàn nhiều về các giải pháp để thích ứng và hạn chế tác hại. Nhưng không giống như việc khoác thêm chiếc áo khi trời chuyển lạnh, Trái đất của chúng ta - với hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ ngồi trên đó – khá khó khăn để có một sự thay đổi mang tính thích ứng nhanh chóng.

Hai ngày trước, Uỷ ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) thuộc Liên Hợp Quốc đưa ra thông điệp: “Chính phủ các nước cần phải có những hành động nhanh chóng, lâu dài và tạo ra thay đổi chưa từng có trong tất cả các khía cạnh” để giúp tránh khỏi thảm hoạ do sự nóng lên toàn cầu. IPCC phải cảnh báo vì với sự thay đổi chậm chạp trong các biện pháp cắt giảm CO2 toàn cầu, nhiệt độ sắp đạt đến ngưỡng tăng thêm 1,5 độ C vào năm 2030. Nếu điều đó xảy ra thì hạn hán sẽ trở nên nghiêm trọng ở nhiều nơi, cháy rừng, lũ lụt, siêu bão xuất hiện nhiều hơn và thiếu lương thực trầm trọng đối với hàng triệu người trên thế giới. Để dễ hình dung hơn, báo cáo về biến đổi khí hậu của Việt Nam cho thấy: từ năm 1958 đến năm 2014, nhiệt độ Việt Nam tăng 0,62 độ C. Số ngày nắng nóng tăng, số ngày lạnh giảm, mưa cực đoan xuất hiện nhiều. Tình trạng ngập úng phổ biến ở các thành phố lớn, hạn hán ở Tây Nguyên.

Điều đáng sợ nhất của hiện tượng nóng lên toàn cầu, theo tôi, là sự “chậm chạp” của nó. Không giống như cơn gió mùa lãng mạn ùa đến chỉ sau một đêm, Trái đất tăng 1 độ C trong gần hai thế kỷ. Có lẽ vì vậy mà con người cũng bình thản trong cách ứng phó. Bên cạnh đó, các quốc gia đều đưa một trong các khó khăn phổ biến là chi phí đầu tư lớn của các dự án cắt giảm CO2. Cách tiếp cận đó theo tôi là do chúng ta không chấp nhận được sự đánh đổi, và nếu vậy thì rõ ràng là chưa thể gọi là quyết liệt trong việc tạo ra các thay đổi chưa từng có được. Nếu biết chắc chắn ngay ngày mai (thay vì dự báo đến năm 2100) Việt Nam sẽ mất ngay 40% diện tích đồng bằng sông cửu long, thì có lẽ chúng ta sẵn sàng đánh đổi bất cứ công trình ngàn tỷ nào để điều đó không diễn ra.

1 độ C thực sự không phải là con số nhỏ.

Bình luận

Viết bình luận

Cùng chuyên mục

DOANH NGHIỆP HOÁ NÔNG THÔN

Khi bàn về giải pháp phát triển nông nghiệp và khu vực nông thôn, tôi chưa thấy ý tưởng nào ngắn gọn và hay hơn câu: “Doanh nghiệp hoá nông thôn”. Đó là ý tưởng của ông Trương Gia Bình (Chủ tịch FPT) trao đổi trong một chuyến công tác Israel năm 2015 mà tôi cùng tham dự.

Giới thiệu VnScience

The Vietnam Science Blog