DOANH NGHIỆP HOÁ NÔNG THÔN

Nguyễn Ngọc Huấn | 02/12/2016

 

Khi bàn về giải pháp phát triển nông nghiệp và khu vực nông thôn, tôi chưa thấy ý tưởng nào ngắn gọn và hay hơn câu: “Doanh nghiệp hoá nông thôn”. Đó là ý tưởng của ông Trương Gia Bình (Chủ tịch FPT) trao đổi trong một chuyến công tác Israel mà tôi cùng tham dự.

Tôi tin rằng khi đưa ra ý tưởng nói trên, tác giả đang mường tượng về một bức tranh đẹp đẽ, nơi mà các doanh nghiệp đem công nghệ mới, tiến bộ về giúp thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp từ thủ công truyền thống sang hiện đại, đem lại giá trị cao hơn nhờ kết nối thị trường tốt hơn. Song dù bức tranh đẹp đẽ đó vẫn thấy đâu đó trên thực tế, thì cái nổi bật hơn là chính sự phát triển của nhiều doanh nghiệp về nông thôn một cách tự phát và manh mún lại đang xé toạc bức tranh nông thôn thành những mảnh ghép xa lạ, đẩy nhanh tốc độ đô thị hoá về hạ tầng ở một số khu vực, và để lại những di sản nặng nề về môi trường tự nhiên cũng như xã hội nơi làn sóng doanh nghiệp đi qua.

Một góc ruộng lúa tại Đài Loan, bên cạnh là mô hình sản xuất điện mặt trời kết hợp trồng rau trong nhà lưới

Tôi thấy băn khoăn về điều đó. Một giải pháp hay nhưng trên thực tế lại có rất nhiều vấn đề không mong muốn xảy ra. Rõ ràng một định hướng phát triển đòi hỏi có sự quy hoạch đồng bộ, dài hạn theo hướng chú trọng cả lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường trong khái niệm phát triển bền vững. Nhưng dường như tính khắc nghiệt của công thức kinh tế: “muốn suy nghĩ thì phải ăn” đã kéo suy nghĩ và hành động của chúng ta trở về ngắn hạn hơn?

“Tự phát và manh mún” là những thuật ngữ rất phù hợp để mô tả sự phát triển hiện nay ở nhiều mặt, nhiều lĩnh vực, nhiều quy mô. Song vì nhận thức được điều đó nên cần phải có đủ quyết tâm tránh lặp lại tình trạng này. Trong khi các nhà quản lý có những giải pháp của họ, thì tôi cho rằng cần trông chờ vào sự tử tế của các doanh nghiệp. Điều này là hoàn toàn khả thi vì bản thân doanh nghiệp đã là một thực thể tiến bộ. Tôi không biết nhiều về Vingroup, nhưng cách mà họ giữ gìn môi trường thi công sạch sẽ, gọn gàng, không khói bui ô nhiễm đã là một sự tử tế đáng tôn vinh và học hỏi. Từ sự tử tế đó, tôi cảm thấy tin tưởng khi họ đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Những doanh nghiệp nhỏ và vừa không so sánh được quy mô với Vingroup, nhưng sự tử tế thì hoàn toàn có thể vì nó không đòi hỏi nỗ lực vật chất. Việc quy hoạch đồng bộ, dài hạn theo hướng phát triển bền vững nhằm ngăn chặn tình trạng tự phát và manh mún xét về mặt văn bản thì rất dài và phức tạp, nhưng có những nguyên tắc hoàn toàn có thể tự nhận thức và thực hành để hướng đến điều đó, như là: không hoặc rất hạn chế khai thác tài nguyên thiên nhiên hữu hạn, không thực hiện các biện pháp gây tổn hại đến môi trường tự nhiên, không lạm dụng hay phá hoại tài sản công cộng, tôn trọng khách hàng và cộng đồng…Những nguyên tắc đó rất giống với thực hành sự tử tế.

Trong khi ủng hộ giải pháp “doanh nghiệp hoá nông thôn”, tôi hy vọng các nhà quản lý và bản thân các doanh nghiệp cần giữ nông thôn như là tài sản quốc gia để dành những điều tốt đẹp về đây chứ không phải chỉ để bòn rút cho những mục tiêu đô thị hoá và phát triển kinh tế chóng vánh.

Bình luận

Viết bình luận

Cùng chuyên mục

1 độ C

10/10/2018, một ngày đẹp trời. Thời tiết thay đổi khi gió mùa về, tôi nhớ đây không phải là cơn gió mùa đầu tiên trong năm nay, nhưng là lần thay đổi rõ ràng nhất. Nhiệt độ giảm 7 – 8 độ C, se lạnh đặc trưng kiểu trời cuối thu làm người ta có cảm giác dễ chịu. Khoảng cách tăng giảm 7 – 8 độ C của nhiệt độ xung quanh khiến sinh hoạt của chúng ta xáo trộn đôi chút và đối với miền Bắc thì nhiệt độ thay đổi như vậy trong năm là chuyện bình thường.

Giới thiệu VnScience

The Vietnam Science Blog